Mevlanadan Özlü sözler
Bize, hak yolunu gösteren gerçek aşkın mahremi, dostu, aklını yitirmiş âşıklardan başkası değildir. Konuşan dile, kulaktan gayri müşteri, tâlib yoktur.
Aşk öyle bir alevdir ki parlayınca sevgiliden başka ne varsa hepsini yakar.
Dildeşinden ayrı düşen yüz türlü nağmesi bile olsa, dilsizdir. Gül solup da mevsim geçince bülbülden nağme duyamazsın.
Kimin aşka eğilimi yoksa, kanatsız kuş gibidir.
Rahmet kapıları dilencilere hırslarından dolayı kapandı. Zekât verilmeyince yağmur bulutu gelmez, zina artınca bulaşıcı hastalıklar artar. İçine gam ve kasvetten ne gelirse korkusuzluk ve küstahlığından gelir.
Her odunun kokusu dumanından çıkar. İnleme, hastalığın çeşidini ele verir.
Aşk,
sırlarının usturlabıdır. Dilin tefsiri pek aydınlatıcıdır. Fakat dile düşmeyen aşk, daha nurludur.
(Usturlab: Güneşin yüksekliğini ölçen alet)
Vakit keskin bir kılıçtır. Sufi, vakit oğludur. Yarın demez, anı değerlendirir.
Sırların gönülde kalırsa, muradın çabuk gerçekleşir. Tohum toprağa gizlenirse yeşerir.
Zahiri güzelliği ait olan aşklar aşk değildir. Onlar sonuçta utanç olurlar.
Cihan dağdır, yaptıklarımız ses. Başına gelenler o sesin yankısıdır.
Bu sıkıntılar çileler ocağın posayı gümüşten ayırması içindir. İyi ve kötünün imtihanı altının kaynatılıp, tortunun üste çıkmasıdır.
Dünya hissi cihanın, din hissi göklerin merdivenidir. Dünya hissinin sağlığını hekimden, din hissinin sağlığını Muhammed’den iste. Dünya hissinin sağlığı vücut sağlığıdır. Din hissinin sağlığı arzuları öldürmektir.
İnsan tarafgirlik, hiddet ve şehvetten şaşı olur. Hiddet ve şehvet ruhu Hak’tan ayırır. Garez gelince, hüner örtülür.
Farenin şerrini def etmeden ambara buğday koyma.
Kalp huzuru olmadan namaz tamam olmaz.
Beden haset evidir.
Bu âlem canların hapishanesidir.
Nakış ve suret mânayı görmeyi engeldir.
Akıl ve zekâ kemale ermekle
’a varılmaz. Yöneticiler hediye ve ihsanını çokbilmişlere değil, önlerinde acizlenenlere verirler.
Mâna yüzünden yükselmek, temiz ruhlara nasiptir.
Kimde dert varsa o koku almış, dermana ermiştir. Kim daha çok uyanıksa, derdi daha fazladır.
Parçaların yüzü bütüne dönüktür. Bülbülün aşkı da güle.
Putların anası nefistir.
Ahat ve Ahmed’e yapış ki, beden ebucehilinden kurtulasın.
bir kimsenin perdesini yırtmak isterse o kişiyi temiz insanları ayıplamaya sevk eder. Ayıbını örtmek dilerse o kimse ayıplı kimseler hakkında konuşamaz hale gelir. Yardım etmek isterse, ona dua ve yakarış kapısını açar.
Her ağlamanın sonu gülmektir.
Bazı öldürmeler hayat verir. Bahçıvan ağaçları budamasa dallar gelişir mi? Terzi kumaşı parça parça etmese elbise çıkar mı?
Akarsu nerdeyse orası yeşerir. Gözyaşı varsa rahmet gelecektir.
Gam görünce istiğfar et. Çünkü gam Yaratıcı’nın emri ile tesir eder.
dilerse bizzat gam ve sıkıntı sana neşe bile olabilir.
Fakirlik korkusu insanları hırs ve emele lokma yapmıştır.
Dünya zindan biz mahpususuz; zindanı del kurtul. Ten bir gemi, dünya denizdir. Dünyayı tenine koyarsan, gemi batar. Ayaklarının altına al ki yüzüp gidesin.
Âlem cesettir. İlim can.
Üç şey hakkında dudağını kıpırdatma: Gittiğin yol, paran ve mezhebin.
Hikmet arayanlar: Hikmet kaynağı olur. Tahsilden ve sebebe bağlanmaktan kurtulur. Bilgileri hıfzeden levh, levhi mahfuz olur, akıl ruhtan feyz alır.
Heva (arzular) iman kapısının kilididir.
İçi kötü olanın ayıbını deri örter. İçi iyi olanın ayıbını gayb âlemi örter.
Kalemin su, kâğıdın rüzgâr ise ne yazarsan yaz kıymeti yoktur.
Manasız söz; suya yazılan yazıdır.
Gözün nuru gönül nurudur.
Kaza gelince bilgi ve tedbir uykuya yatar.
insana akıbetine göre isim verir. Halk Ömer’i müşrik bilirdi.
Ama
ezelde onu mümin yazdı. Mümin oldu.
Kaza seni gece gibi sarsa da elinden tutacak olan yine odur. Seni emin kılmak için
’ın bela ile korkutmasını da bir çeşit yardım bil.
Sağlık; zıtların barışıdır. Aralarında savaş varsa bedene ölüm gelir.
Zalimin zulmü karanlık kuyudur. Sonunda içinde boğulur.
İnsanlardan gördüğün zulümler senin huyundur. Sen kendi huyunu onların aynasında seyredersin.
Ey gam ateşine dalan! Ateşe azar azar nur serp de nur olsun.
Dünya; dedikodu, tartışma ve bahis kuyusudur. Bu kuyuya düşersen sağlam çıkamazsın.
Üstünlükler ve durumların değişmesini Hak'tan bil.
Birkaç gün su içmeyi bırak. Ağzını ebediyet şarabına daldır ki hakikat içesin.
Cehennem bu nefistir. Bizim nefsimiz ateşten parçadır. Parça bütünü özler. Nefsin hedefi de ait olduğu cehenneme bizi çekmektir.
Ok gibi doğru olursan, hiçbir yay seni tutamaz. Hakça ol ki, nefis yayından hakikate fırla.
İnsan, gözden ibarettir. Göz ise dostu gören gözdür.
Hak’tan korkup takva yolunu tutandan cinler ve insanlar korkarlar.
’ın yaratması bizim işlerimizi meydana getirir. Bizim işlerimiz
işlerinin eseridir.
seni bezedi, nakşetti. Nakşı kıramazsan ruhu göremezsin.
’ın nakşını yine
’ın eliyle kır. Sevgilinin camına onun bahçesinden taş at.
Hürmet eden, hürmet görür.
Âdem’e; "Senin suçunu da ben takdir ettim. Ama sen suçun tamamını üstüne alıp tövbe ettin.
"Niye, Rabbim bunu sen yaptırdın demedin" dedi. Âdem "korktum, edep dışına çıkamazdım" dedi.
; "işte o edebin sebebi ile biz seni koruduk ve kayırdık" dedi.
Akıl hâkim iken Ömer’le Ebulhakem bir idi. Ömer can âlemine geçti Halife oldu. Ebulhakem akıl âleminde kaldı. Ebucehil oldu.
Kuran’ın hükümlerini tutar, kıssalarından hisse alırsan can kuşuna ten kafesi dar gelir.
Halk arasında meşhur olmak, sırlara ermeye engeldir. Şöhretten kurtulmaya bak.
Dostların sevgiliyi anması sevgiliye ne mutludur.
’ım kahrına da, lutfuna da hakkı ile âşığız.
Dil çakmaktaşı ve demiri gibidir. Dilden çıkan ateş olur.
Şeker gibi söz söylemek istersen helva yemeği bırak, sabret. Feraset sahiplerinin hırsı sabra, çocukların hırsı helvayadır. Sabreden arşa çıkar, helva yiyen yerde kalır.
Kâmil insan toprak tutsa altın olur, eksik insan altın tutsa toprak olur.
Söze kulaktan gir.
(Önce dinle)
Âdem
’ın azabından ağlamakla kurtuldu.
Helal lokma, nuru ve olgunluğu arttırır. İlim, hikmet, aşk, incelik helal lokmadan doğar. Lokma tohumdur; mahsulü fikir. Lokma denizdir; incisi fikir.
Ağızdan bir kere çıkan söz; yaydan çıkan ok gibidir.
Canını yak ki, tenin aydınlansın.
Padişahlar önlerinde eğilene ikram ederler. Çok bilenlere değil.
Kim seviyorsa, bil ki seviliyordur.
Susuzlar suyu arar, su da susuzları.
Âşıkların hayatı ölümdür. Gönül , gönül verilerek alınır.
Ucuz kazanan, ucuz verir. İnci çocuğun eline geçerse onu bir somun ekmeğe satar
İki deniz olan gözlerin incilerle dolsun istersen, gam toprağından gözüne sürme çek de ağla.
Dünyanın lütfu ve yaltaklanması hoş bir lokmadır. Ama az ye. Çünkü o lokma ateştendir.
Nefis övüldükçe firavnlaşır. Alçakgönüllü ol, büyüklenme.
Yusuf gibi güzel olamadıysan bari Yakup gibi ağlamayı öğren.
Niyaz ve yoksullukta ölü gibi ol.
Nebi; "bahar yelinden yararlanın, güz yelinden sakının" dedi. Güz; nefis ve hevadır. Bahar akıl ve ruh. Güz şeytanı fısıldar. Bahar ise Evliya sözüdür.
Bu âlemin direği gaflettir. Akıllılık ve uyanıklık öbür âlemdendir. Bunlar sana galip gelirse bu âlem gözünde alçalır. Akıllılık güneş, hırs buzdur. Akıllılık su, dünya kirdir.
Hangi renk camdan bakarsan güneşi o renkte görürsün. Camı kır ki nur görünsün
kimi kendine davet ederse, o kişi dünya işlerinden vazgeçmeye başlar.
Geçmişe üzülmek, gelecekten tedirgin olmak,
’la arandaki perdedir. O perdeyi ateşe at ki ardından
görünsün.
Aşığın vergisi, can vermektir. Hak uğruna ekmek verene ekmek verilir. Can verene can katılır.
Sel ister bulanık olsun, ister saf olsun madem ki geçicidir, onu konuşarak vakit öldürme. Dünya malı sele benzer.
Mal ve para külah gibidir. Külaha keller sığınır.
Yoksullar mal ve mülkün ötesinde
’tan pek büyük rızık alırlar. İnsanlar onları anlamaz, sözlere değer vermez.
Peygamber "fakirlik övüncümdür" dedi.
Yoksulluğa sabret, gam ve kederi bırak artık. Yüce
’ın ululuğu yoksulluktur.
Benim sözlerim can memesinde süttür. Emen olmadıkça güzelce gelmez. Dinleyen susuz ve arayıcı olursa vaiz ölü de olsa söz söyler.
Aşağılık kişi yücelerin düşmanıdır.
kadını erkeğe yoldaş yarattı. Âdem nasıl olur da Havva’dan ayrı kalır. Görünüşte su, ateşten üstündür. Görünüşte erkek kadına üstündür. Ama gerçekte su, ateşe konunca fokur fokur kaynar. Gerçekte erkekler mağluptur. Mağlupluk muhabbet vesilesi olacaksa ne mutlu mağluplara!
Sevgi ve merhamet, insanlık; hiddet ve şehvet, hayvanlıktır.
Barış dalgaları gönül kirlerini giderir. Sevgi acıları tatlıya çeker. Sevgilerin aslı hak yola gitmektir
Sıradan otlar, bir ayda yetişir. Gül yetiştirmek istersen bir yıl bekleyeceksin.
Su korukta ekşidir, üzümde tatlı olur, şarapta haram olur, sirkede helal olur.
Görünüşteki iyilikler, gizli sevgilerin alametidir.
Akrabalık sevgiyi bildirir.
Sevgi, insanı kör ve sağır eder.
Gözlerini heva ve hevesten yum.
Yoksulluk aynadır. Yoksula olan tavrına göre kendini gör. Cimri misin cömert misin anlarsın.
Herkes Hakk’ı işitemez. Her kuş bütün inciri yutamaz.
İstetmeden vermeye bak.
Yöneticilerin huyu halka tesir eder. Gökyüzü yeşil ise, yer yeşerir.
Gökyüzü kara ise yere yıldırımlar yağar.
Deniz; ölüyü üstünde taşır, diriyi boğmak ister. Nefis sıfatlarını öldür ki hakikât sırlarını denizi seni üstünde taşısın.
Manâ kapısını tıklatırsan, açarlar. Fikir ve mantık kanadını terk et ki, sırların şahini olasın.
Görüntü ibadete engeldir. Görüntüyü bırakmaya bak.
Gam ve kederin anahtarı sabırdır. Endişe etmekten sakın, sakin ol. İlacın başı perhizdir. Düşünce ve mantık perhizi yap ki, can kuvvetini göresin. Kaşınmak uyuza ilaç olmaz,sadece kaşıntıyı artırır.
Yürü, kork ve kötüleri az kına.
takdirinin tuzağına karşı aczini bil.
Minare İslam Forumu - İslami Forum > Üyelere Özel > Keyfehane > Makale ve güzel Yazılar... (Moderatör: RADENUR) > Konu: Mevlanadan Özlü sözler 